Χορηγία αποκτήσεως του χειρογράφου από τα τουρκικά αρχεία κτηματολογίου Άγκυρας Τουρκίας και παρουσίασις αυτού: π. Ελευθέριος Καρακίτσιος, πρωτοπρεσβύτερος – καθηγητής, Δρ. Θεολογίας ΑΠΘ.

Κ Κ 56 varak 152a = K(uyd-i) K(adim) 56 = Κατάλογος [1] αρχαιότητος έτους 1570, σελ. 152α.

Karye-i Mirokova [2] tabi-i Aspropotam = Χωριό τα Μιρόκοβα ανήκει στο Ασπροπόταμον.

Mihal [3] Yorgoli, Istimad Karaci, Istimad Yorgolis, Istimad Karaci, Yorgo Bukoni, Yanni Siriano, Niko Siriano = Μιχάλ(ης, ιός, άκης) Γιοργκολής [4], ο Σταμάτης Καρατση [5] (ς), ο Σταμάτης Γιοργκολης, ο Σταμάτης Καρατσης, ο Γιώργος Μπουκονη(ς), Γιάννης Συριανος, Νίκος Συριανος.

Yorgi Siriano, Kosta Siriano, Dimo Velota, Yorgi Velota, Kosta Istayko, Yanni Harakopo, Mihal Harakopo = Γιωργης Σιριανος, Κώστας Σιριανος, Δήμος [6] Βελοτας, Γιωργης Βελοτας, Κώστας Στάϊκος [7], Γιαννης Χαρακοπος, Μιχάλη Χαρακοπος.

Nikola Harakopo, Istimad [8] Istakis, Istoyko Istakis, Godor Istolos, Ribero Harakopo, Papa Istasino, Tedor Velota = Νικόλα [9] Χαρακοπος, Σταμάτης Στακις, Στόϊκος Στακις, Γκοντορ Στολος, Ριμπερο Χαρακοπος, Παπα [10] Στασινός, Τεντόρ αντί του ορθού Τοντορ <Θεόδωρος <Θόδωρος Βελοτας.

Yano Bukil der Tirhala, Nikola Todor Traluta der Gurfari, Apostol Yorgi der Lipenica, Yanni Harakopo, Yani Lasi, Tontor Rerovo, Nikola Poleni = Γιαννο Μπουκιλλ(ας, ης, ος, ακης ιδης) από τα Τίρχαλα <Τρίκαλα, Νικολας Θεοδώρου Τραλουτας από το Γκουρφάρι, Απόστολος Γιωργης από Λιπενίτσα [11], Γιάννης Χαρακοπος, Γιάννης Λασης, Θεόδωρος <Θόδωρος Ρεροβος, Νικόλαος Πολένις [12].

Andon Likopiris der karye-i Kornesi, Niko Toko, Yanni Toko = Αντώνιος Λυκοπυρης από το χωριό Κορνέσι [13], Νίκος Τοκος, Γιάννης Τοκος.

Mucerredan = Άγαμοι.

Yanni Mihal, Istranik Roziano, Nikola Dimo, Istimad Kosta, Yanni Istimad, Istimad Zakaria, Yorgi Niko, Ribero Istimad, Manol Istimad, Yorgi Manol = Γιαννης Μιχάλη, Στρανίκ(ος, ης, ας, ακης ιδης), Νικόλαος Δήμου, Σταμάτης Κώστα, Γιάννης Σταμάτη, Σταμάτης Ζαχαρία, Γιωργης Νίκου, Ριμπερο Σταμάτης, Μανώλης Σταμάτη, Γιωργης Μανώλη.

Biveha = Χήραι.

Bive Istamira, Bive Harakopu, Bive Dimitra, Istamu, Bive Zakaria, Bive Lamia = Χήρα Σταμιρα, χήρα Χαρακοπου, χήρα Δήμητρα, χήρα Στάμω [14], χήρα Ζαχαρία, χήρα Λαμία [15].

Hane 31, Mukerred 10, Bive 6 = Νοικοκυριά 31, Άγαμοι 10, χήραι 6.

Πρόσοδοι — Έσοδα

Hasil = Πρόσοδοι (Έσοδα).

Ispence [16] 1061 (άσπρα) = φόρος καταναλώσεως χοιρινού κρέατος 1061.

Resm-i otluk 155 = φόρος αγριόχορτου [17] 155 (άσπρα).

El galat ber vech-i maktu = Μικτό σιτάρι με την μέθοδο της μετρητής.

Hinta keyl [18] 110 kimet 1430 = Σιτάρι κοιλά 110 αξίας φόρου 1430 (άσπρα).

Sair keyl 110 kiymet 770 = Κριθάρι κοιλά 110 αξίας φόρου 770 [19] (#).

Adet i agnam 400 = Από τον φόρο των προβάτων [20] 400 (#).

Osr-kovan 24 = Φόρος δεκάτης κυψελών 24 (#).

Osr-i cevs ber vech-i maktu 365 = φόρος καρυδιών με την μέθοδο του μετρητού αξίας 365 άσπρα.

Bad [21]-i heva nisf 100 = Απροσδιόριστος φόρος μισός 100 (άσπρα).

Resm-i arus 30 = φόρος γάμου, στεφάνων [22] 30 (#).

Osr-i bostan 40 = φόρος δεκάτης των κηπευτικών [23] 40 (#).

Bid at maa galle 20 = Νεωτερικός φόρος <χοίρων> μαζί με τα κοπάδια: 30 (άσπρα).

Resm-i otlak 100 = φόρος των αγριόχορτων [24] 100 (#).

Bac-i hamer-i surubi 46 = φόρος για το κρασί [25] 46 (#).

Osr-i ketan ve kenevir demet [26] 3 kiymet [27] 9 = φόρος του λιναριού και της ινδικής κάνναβης, δεμάτια 3 κυμαίνεται (τιμάται) 9 (#).

Asiyab-i galat bab 2 resm 30 = Μύλοι [28] σιταριού κομμάτια 3, φόρος 30 (#).

Resm-i tapu-yi zemin ve destbani 30 = φόρος της πράξεως έτος της υποταγής της γης και της ξεστρατήσεως [29] ζώων σε ζημιές 30 (#).

Vekun 4604 [30] = Σύνολον 4604 (άσπρα).

Παρατηρήσεις

1. Ονοματοθεσία

Κατά αλφαβητική σειρά έχουμε τα ονόματα: Απόστολος 1, Αντώνιος 1, Γιώργος 7, Γιάννης 7, Γκοντορος [31] 1, Δήμος 2, Δήμητρα 1, Ζαχαρίας 2, Θόδωρος 2, Κώστας 3, Μανώλης 2, Μιχάλης 3, Νικόλαος 6, Ρίμπερος [32] 2, Σταμάτης 9, Στόϊκος [33] 1, Στασινός 1, Στρατονίκης 1, Σταμίρα (Στρατομίρα) 1, Χαρακόπος [34] 1.

2. Φορολογία

Η φορολογία είναι εξαντλητική και διπλές φορές για το ίδιο αντικείμενο όπως σημειώσαμε. Δεν παρουσιάζουν καμία υποδομή έργων βελτιώσεως της ζωής των υποταγμένων Ελλήνων παρά φορολογία μέχρι του νερού της φυσικής πηγής! που πίνουν κατά κεφαλήν, που σημαίνει φορολογία της οικογένειας.

Η φορολογία των αγάμων, η φορολογία των ζευγαριών κάθε χρόνο… μόνον η φορολογία των αποχωρητηρίων δεν υπάρχει… γιατί έπρεπε να καθορίσουν τον χρόνον αποπατήσεως του ατόμου!

Η φορολογία κάθε κίνησης και τροφοδοσίας επιβιώσεως του υποταγμένου είναι το μόνον ζητούμενο από τον κατακτητή, χωρίς καμία προσφορά έργων βελτιώσεως της ζωής των. Η φορολογία αρχίζει με την Σπέντσα που δείχνει σε όλο της το μεγαλείο της απαξιώσεως των χριστιανών που σε άλλες οθωμανικές απογραφές βάζουν λέξεις άλλες ακόμη κακόηχες, δηλώνοντας έτσι και της «υπεροχής» των βαρβάρων.

Υποσημειώσεις

[1] Βλ. χρφ. λεξικόν Τούρκου καθηγητού LEVENT KAYAPINAR, σελ. 37 (ευρίσκεται στο Αρχείον Γενικής Διευθύνσεως Κτηματολογίου Άγκυρας Τουρκίας).

[2] Βλ. Καρακίτσιος Ελ., Απογραφές Οθωμανικές Μεροκόβου… 1454, 1506, 1521, δεν υπάρχει χωριό Κωθώνι (Πολυνέριον), είναι ένα χωριό με το Μυρόφυλλον και την Μεσούντα και αναφέρονται ως Μιρόκοβα = κομμένα μέρη τουτέστιν βουλιαγμένα όπως σήμερα τα αποκαλούμε λόγω των επανειλημμένων κατολισθήσεων. Ας αφήσουμε τους «Σλαβολόγους», βλ. Vasmer M., Die Slaven in Griechenland, Berlin 1941, sel. 95, Hild Fr. και ά. «Η Βυζαντινή Θεσσαλία (…)», ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 12 (1987) 80, Ράπτης Δημ., Αφύλακτοι Θησαυροί, Το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Μυροφύλλου Τρικάλων. Συμβολή στην Ελληνική Λαογραφία. Εκδόσεις Γλάρος, Αθήνα 1985, σελ. 13 και 22, του ιδίου Μυρόφυλλο Τρικάλων (1880–1980), Άρτα 1994, σελ. 30, και μερικούς άλλους που αυθαίρετα το βαπτίζουν ανιστόρητα σλαβικής προελεύσεως, ίσως λόγω πεποιθήσεων!

[3] Στα ονόματα δεν μπορούμε να βάλουμε καταλήξεις ελληνικές διότι δεν υπάρχουν στην τουρκική γλώσσα· γι’ αυτό βάζουμε εντός παρενθέσεως με κάθε επιφύλαξη.

[4] Επίσης στην τουρκική γλώσσα δεν υπάρχει το Γ, Θ, Δ, γι’ αυτό το αποδίδουμε Γιοργκολίς ή Γιοργωλής.

[5] Επίσης δεν μπορούμε να αποδώσουμε τόνο Κάρατσης ή Καράτσης ή Καρατσής.

[6] Το Nt τουρκικά αντί του Δ ελληνικής γλώσσης.

[7] Στο Μυρόφυλλο υπάρχει μέχρι σήμερα η οικογένεια Στάϊκος Δημήτριος κτλ. Εδώ είναι η παλαιότερη οικογένεια του Μυροφύλλου.

[8] Το Ι μπροστά από δύο σύμφωνα στην τουρκική γλώσσα μπαίνει πάντοτε χάριν ευφωνίας. Η παρατήρηση είναι του ιστορικού ερευνητού Γεωργίου Καλαβέσι του Οδυσσέως εκ Καλαβρύτων Αχαΐας, τον οποίον και ευχαριστώ και από αυτήν την θέσιν.

[9] Νικόλα είναι το ορθόν· κάποιος γραφέας το έγραψε λάθος.

[10] Παπά Στασινός, όπως δείχνει, είναι ο εφημέριος του Μεροκόβου αυτή την περίοδο.

[11] Λιπενίτσα, η σημερινή κώμη Πυαλεία στους πρόποδες του Κόζιακα δήμου Πύλης.

[12] Πολένης από το σημερινό χωριό με το νέο όνομα.

[13] Κορνέσι, το σημερινό χωριό Μοσχόφυτο.

[14] Σταματία <Στάμω.

[15] Λαμία από την χώρα καταγωγής της μάλλον.

[16] Andon V. Teofilaktidis, Turkce–Rumca sozluk, Istabul 1960, s. 324, μετφ. άχρηστος, μηδαμινός, τιποτένιος· έτσι αποκαλείται ο Έλληνας Ορθόδοξος και κάθε μη μουσουλμάνος που καταλύει χοιρινό κρέας που απαγορεύεται από το Κοράνι· γι’ αυτό του επιβάλλεται φόρος. Έτσι αποκαλείται «Σπέντσα» λοιπόν ο φόρος καταναλώσεως χοιρινού κρέατος.

[17] Εδώ εννοεί μάλλον τις θημωνιές γιατί πιο κάτω αμέσως έχει φόρο αγριόχορτου μάλλον βοσκής.

[18] Σημαίνει κοιλό ίσον με 25 κιλά Τρικάλων. Δηλαδή 25×110 = 1650 σημερινά κιλά αξίας φόρου 1430 άσπρα, ήτοι 1,220 άσπρα το κιλό· που είναι πάρα πολύς φόρος, είναι σαν να το αγοράζει!

[19] Σύμφωνα με την άνω υποσημείωση 18, ο φόρος στο κριθάρι είναι μισός περίπου του σιταριού.

[20] Βλ. ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 19 (1991) και 78 (2020), η οθωμανική φορολογία ήταν 3 πρόβατα ένα άσπρο· οπότε εδώ έχουμε 400×3 = 1200 πρόβατα είχε το Μερόκοβο το έτος 1570, αν τα δήλωναν σωστά…

[21] Απροσδιόριστος φόρος μήπως και δεν δηλώθηκε κάποιο προϊόν!

[22] Το παντρεμένο ζευγάρι φορολογείται κάθε χρόνο ενώ έκανε τον γάμον μία φορά!

[23] Έναν κήπο που είχε ο άνθρωπος του χωριού ο κατακτητής έβαζε φόρο 40 άσπρων!

[24] Δεύτερος δυνατός φόρος αγριόχορτου στον γηγενή κάτοικο Μεροκόβου βάζει ο Τούρκος κατακτητής, έχει δεν έχει ζώα βοσκής!

[25] Παράγει δεν παράγει κρασί πληρώνει φόρο!

[26] Παραφθαρμένη ελληνική λέξις δεμάτι.

[27] Παραφθορά της ελληνικής λέξεως «κυμαίνεται».

[28] Βλ. Σπανός Κώστας, Τουρκικό γλωσσάρι, σελ. 1. Μύλοι είναι οι «νερόμυλοι» που υπάρχουν μέχρι σήμερα, που κινούνται με το νερό των πηγών της Μαρούστας.

[29] Ζώα που ξέφευγαν της προσοχής του κατόχου και έκαναν ζημιά σε άλλη ιδιοκτησία, το λεγόμενο «ποδοκόπιασμα» στην τοπική μας γλώσσα, που προλάβαμε στις ημέρες μας όσοι φυλάξαμε πρόβατα και λοιπά ζώα.

[30] Είναι λάθος το άθροισμα, το σωστό είναι 4610 και είναι το μόνο λάθος που σημειώνει ο τουμαριούχος από όλες τις απογραφές που παρουσιάσαμε, γιατί συνήθως ήταν «λάθη» υπέρ του τιμαριούχου!

[31] Απροσδιόριστο όνομα.

[32] Ρίμπερος, απροσδιόριστο όνομα.

[33] Στόϊκος σήμερα συναντάται ως επίθετο.

[34] Χαρακόπος συναντάται ως επίθετο.